Özet / Abstract
Ana dilinden başka bir dil öğrenme, kimi zaman bireysel bir istekken kimi zaman da bir zorunluluktur. Mülteci olarak Türkiye’de yaşayan Suriyeliler için yeni bir dil öğrenme gayreti, bu anlamda bir zorunluluk olarak düşünülebilir. Aileleriyle birlikte Türkiye’ye sığınan Suriyeliler, günlük hayatta temel ihtiyaçlarını karşılamak için Türkçe ile iletişim kurmak durumunda kalmaktadırlar. Dolayısıyla konuşma dilinde yaygın olarak yer alan kalıp ifadeler, ilişki sözleri vb. zamanla farkında olmadan kullandıkları yapılara dönüşmektedir.
İlişki sözleri, iletişimin sağlıklı gerçekleşmesini ve bir dile olan hâkimiyeti göstermesi açısından dil öğretiminde önemli görülmektedir. Türkçe açısından ele alındığında sabah görülen birine, “günaydın”, kusurlu davranılan kişiye “özür dilerim”, hastaya “geçmiş olsun” ifadelerinin kullanımı, öğrenicinin hedef dilin konuşma becerisine ilişkin farkındalığını göstermenin yanı sıra kültürel etkileşimin de gerçekleştiğinin bir ölçütüdür. Bu bağlamda çalışmada Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin, hastane örneğinde günlük hayatlarında kullandıkları Türkçe ilişki sözlerini belirlemek amaçlamıştır. Araştırmacılar tarafından çeşitli amaçlar doğrultusunda kullanılma durumunda kalan ilişki sözlerinden bir form oluşturulmuş, bu formun geçerlik ve güvenirliği uzman görüşü ile sağlanmış daha sonra muayeneye gelen Suriyeli hastaların sağlık personeli ile olan karşılıklı konuşmaları üç ay boyunca gözlemlenmiş ve hangi ilişki sözlerini kullandıkları belirlenmeye çalışılmıştır.
İlişki sözleri, iletişimin sağlıklı gerçekleşmesini ve bir dile olan hâkimiyeti göstermesi açısından dil öğretiminde önemli görülmektedir. Türkçe açısından ele alındığında sabah görülen birine, “günaydın”, kusurlu davranılan kişiye “özür dilerim”, hastaya “geçmiş olsun” ifadelerinin kullanımı, öğrenicinin hedef dilin konuşma becerisine ilişkin farkındalığını göstermenin yanı sıra kültürel etkileşimin de gerçekleştiğinin bir ölçütüdür. Bu bağlamda çalışmada Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin, hastane örneğinde günlük hayatlarında kullandıkları Türkçe ilişki sözlerini belirlemek amaçlamıştır. Araştırmacılar tarafından çeşitli amaçlar doğrultusunda kullanılma durumunda kalan ilişki sözlerinden bir form oluşturulmuş, bu formun geçerlik ve güvenirliği uzman görüşü ile sağlanmış daha sonra muayeneye gelen Suriyeli hastaların sağlık personeli ile olan karşılıklı konuşmaları üç ay boyunca gözlemlenmiş ve hangi ilişki sözlerini kullandıkları belirlenmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
#Yabancılara Türkçe öğretimi
#mülteciler
#konuşma becerisi
#ilişki sözleri
Tam metne PDF butonu üzerinden ulaşabilirsiniz.