Hedef dilin kurallarına uygun bir şekilde üretilmiş yazılı ve sözlü ürünler olarak tanımlanabilen metinler, ana dili eğitiminde olduğu gibi Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de önemli bir yere sahiptir. Öğrenciler, metinler aracılığıyla hedef dilin kurallarını, dil yapılarını, söz varlığını ve kültürünü öğrenmektedir. Dolayısıyla genelde dil öğretiminde, özelde ise Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğrenciler, ders kitaplarında yer alan metinlerin haricinde farklı metin örnekleriyle de karşılaştırılmalıdır. Ancak alan yazınındaki çalışmalarda, öğrencilerin düzeylerine uygun metinlerin bulunmasının öğretmenler açısından zor olduğu belirtilmektedir. Bu sebeple öğretmenler, kendileri metin üretmekte veya var olan metinleri düzeylere uygun bir şekilde değiştirmektedir. Bu durum, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde düzeylere uygun metin değiştirimi çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Verilen bu bilgilerden hareketle, çalışmada Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Refik Halit Karay’ın “Garip Bir Hediye” adlı hikayesinin B1 düzeyinde değiştirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizinin kullanıldığı çalışmada belirlenen metin, bilgisayar ortamına aktarıldıktan sonra değiştirim aşamasına geçilmiştir. Bu aşamada dil yapıları için Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı’ndan, değiştirilen metinde kullanılacak kelimelerin sıklığını belirlemek için ise Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü’nden yararlanılmıştır. Metin değiştirimi aşamasının ardından okuduğunu anlama sürecine yönelik etkinlikler hazırlanmıştır. Bu aşama da tamamlandıktan sonra metin ve etkinlikler, düzeye uygunlukları açısından incelenmek üzere alan uzmanlarına gönderilmiştir. Alan uzmanlarından gelen dönütler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılmış; böylece B1 düzeyinde kullanılabilecek bir metin ve okuduğunu anlama sürecine yönelik etkinlikler ortaya konmuştur.
Akıncılar, A. (2018). Türkçe öğrenen yabancılar için Dede Korkut Hikayeleri'nin B1 düzeyinde sadeleştirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
Ay, S. (2020). Yabancılara Türkçe öğretimi için Sait Faik Abasıyanık'ın 'Birtakım İnsanlar' adlı hikayesinin B1 seviyesine sadeleştirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
Bakan, H. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde bir sadeleştirme denemesi: Sait Faik Abasıyanık, “Meserret Oteli”. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
Baştürk, A. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirim teknikleri çerçevesinde Yaşar Kemal'in "Halis Serkisof" ve "Kavun Karpuz" adlı öykülerinin A2 düzeyine uyarlanması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Bölükbaş, F. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin dil düzeylerine göre sadeleştirilmesi. 1. Uluslararası Dil Eğitimi ve Öğretimi Sempozyumu, Nevşehir, Türkiye.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Özcan E. A., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
Calp, M. ve Calp, Ş. (2016). Özel eğitim alanı olarak Türkçe öğretimi. Nobel.
Crossley, S. A., Philip M. M., Max M. L. & Danielle S. M. (2007). A linguistic analysis of simplified and authentic texts. The Modern Language Journal, 91, 15-30.
Crossley, S. A. & Danielle S. M. (2008). Assessing second language reading texts at the ıntermediate level: An approximate replication of Crossley, Louwerse, McCarthy, and McNamara (2007). Language Teaching, 41(3), 409-429.
Çetişli, İ. (2011). Edebiyat sanatı ve bilimi. Akçağ.
Demir, A. ve Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 30, 51-72.
Demirel, İ. F. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde B1 seviyesinde uyarlanmış metinlerin okuduğunu anlama başarısına etkisi. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, (6), 7-32.
Durgut Koyuncu, E. N. (2024). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için metin değiştirimi: "Gülşefdeli Yemeni" hikayesi örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
Durmuş, M. (2013). Metin Değiştirimin Dilbilimsel Süreçleri Üzerine. International Journal of Social Science, 6 (4), 391-408.
Er, M. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde yazınsal metinler: Gazi Üniversitesi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe Seti C1 Düzeyi örneği. Erciyes Akademi, 36, 1501-1510.
Erdem-İpek, M. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde Mustafa Kutlu’nun Ya Tahammül Ya Sefer isimli hikayesinin sadeleştirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Eroğlu, S. (2015). Metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde Ömer Seyfettin’nin üç nasihat hikayesinin yabancılara Türkçe öğretimi için sadeleştirme denemesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
Ghaffari, R. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil yeterliliklerine uygun edebî metin uyarlama. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
Göktaş, B. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Sırça Köşk öyküsünün metin değiştirim teknikleriyle b1 düzeyine uyarlanması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (37), 243-258.
Göz, İ. (2019). Yazılı Türkçenin kelime sıklığı. TDK.
Green, A. & Youngs, B. E. (2001). Using the web in elementary French and German courses: Quantitative and qualitative study results. CALICO Journal, 19, 89-122.
Güdek, G. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde metin değiştirimi: Mustafa Kutlu’nun “Hayat Güzeldir” hikayesi örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
Gürler, S. (2017). Ömer Seyfettin’in hikayelerinin yabancılara Türkçe öğretiminde A1-A2 seviyesine uyarlanması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Honeyfield, J. (1977). Simplification. TESOL Quarterly, 11(4): 431-440.
Işık, A. D. (2022). Sınıf öğretmenleri adayları için dijital metin hazırlama. Eğiten kitap.
Işık, D. D. (2022). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için metin değiştirimi: Mustafa Kutlu'nun "Rüzgarın Oğlu" hikayesi örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
İltar, L. (2024). Okuma öğretiminde metin türleri ve kullanımı. Moralı, G. ve Göçer, A. (Ed.), Türkçenin ikinci/yabancı dil olarak öğretiminde okuma becerisi içinde (s. 111-128). Nobel.
İyioğlu, G. (2012). Refik Halit’in hikayeciliğinde değişim. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7(3), 1541-1559.
Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
Kökçü, Ş. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirimine Ömer Seyfettin’in “Rüşvet” hikayesi örneği. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 22, 213-246.
Kutlu, A. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde Ömer Seyfettin’in Kaşağı ve Perili Köşk hikayelerinin A1-A2 seviyesine uyarlanması. [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
Kutlu, A. (2021). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde Peyami Safa’nun öykülerinin A2 seviyesine uyarlanması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
Mazlum, D. E. (2014). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç romanı ve Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu romanının Türkçe A1-A2 seviyesine uyarlanması. [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
Miles, M. B. & Huberman, M. A. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. Sage Publication.
Özmen, C. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirim teknikleriyle öykülerin yeniden oluşturulması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
Şaraplı, O. (2011). The use of authentic materials in the second language classrooms: Advantages and disadvantages. Dil Dergisi, 154, 37-43.
TYDÖP. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretim programı. TMV.
Tweissi, A. I. (1998). The effects of the amount and type of simplification on foreign language reading comprehension. Reading in a Foreign Language, 11(2), 191-206.
Urano, K. (2000). Lexical simplification and elaboration: Sentence comprehension and ıncidental vocabulary acquisition. [Master Thesis]. University of Hawai. (http://www.urano-ken.com/research/thesis.pdf Erişim Tarihi: 18.10.2025).
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Young, D. J. (1999). Linguistic simplification of SL reading material: Effective instructional practice?. Modern Language Journal, 83, 350–366.
