Özet / Abstract
Bu çalışmayla, 12. asır Selçuklu Dönemine ait çok yönlü bir âlim olan Hubeyş et-Tiflîsî'nin gizemli şahsiyetini ortaya koymak ve ona atfedilen sıra dışı bir Arapça-Türkçe sözlüğü incelemeyi amaçlanmaktadır. Geleneksel olarak üç harfli köklere göre düzenlenen Arapça sözlüklerin aksine, bu yazma eserde üç aşamalı bir tasnif sistemi kullanmaktadır: kelimeler önce ilk harfine, ardından bu harfin harekesine ve son olarak da son harfine göre gruplandırılmıştır. Bu yapı, Arapçanın kök temelli sistemine aşina olmayan Türkçe konuşurlara kolaylık sağlamak amacıyla geliştirilmiş görünmektedir. Makalede yapılan kodikolojik (yazma eser bilimi) ve dilsel analizler, eserin Ḥubayş et-Tiflîsî’ye atfedilmesini sorgulamakta; bunun anonim bir yenilikçi ya da daha sonraki bir müstensihin eseri olabileceğini öne sürmektedir. Bulgular, Türkçenin Arapça ve Farsçanın etkisi altında edebî bir dil olarak yükseldiği Anadolu’da, eserin dilsel dönüşümdeki rolünü ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Orta Çağ sözlükçülüğünün kültürler arası köprü kurmadaki uyum kabiliyetini vurgulamakta ve eserin kökeni ile önemi hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
#Hubeyş et-Tiflîsî
#Orta Çağ Sözlükçülüğü
#Arapça-Türkçe Sözlükler
#Anadolu Türkçesi
#Kodikoloji.
Tam metne PDF butonu üzerinden ulaşabilirsiniz.