Özet / Abstract
Bursa şehrinin yetiştirdiği şair ve yazarlardan biri de Yunus Emre'nin takipçilerinden olup Hacı Bayram Veli’nin damadı ve Kâdirî tarikatının Eşrefiyye kolunun kurucusu İznikli Eşrefoğlu Rûmi (ö. 874/1469-70 [?])’dir. Gazellerinde sevgi, dostluk, hoşgörü, samimiyet gibi konuları işlemesi ve yetinmeyi yaşam biçimi hâline getirmesi itibarıyla üstatları gibi takipçileri bulunan Eşrefoğlu Rûmî gerek klasik gerekse modern edebiyattan önemli isimlerin gazel ve şiirlerine etki etmiştir. Hakkında pek çok bilimsel çalışma da yapılan Eşrefoğlu Rûmî ile ilgili yapılan çalışmalardan biri de Asaf Hâlet Çelebi (29 Aralık 1907- 15 Ekim 1958)'ye aittir. Seçkin bir çevrede tasavvufa meylederek eski şiir ve musiki zevki edinen Asaf Hâlet Çelebi, her ne kadar çağdaşları tarafından anlaşılmak istenmeyip yazdıklarıyla karikatüristlere malzeme hâline geldiyse de zaman içerisinde mistik bir duyuşla yazdığı şiirleri Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde hak ettiği yeri alır. Çünkü Çelebi, bu duyuşta divan ve tasavvuf edebiyatının yanında, modern şiirin evrensel sembol ve motiflerine de yer vererek geleneksel ve modern duyuş arasında aktarıcı vazifesi üstlenmiştir.
Şiirlerindeki bu tutum Asaf Hâlet Çelebi’yi şiire bağlı mistisizmin temsilcilerinden biri yaptığı gibi Mevlâna ve Eşrefoğlu Rûmî gibi tasavvuf büyükleri hakkında yaptığı çalışmalarla da mistik yönünün hangi kaynaklardan beslendiğini onu eleştiren çağdaşlarına kanıtlar. Tekke ve tarikat kültürü, Mevlevî âdap ve erkânına ilgi duyan Asaf Hâlet Çelebi, özellikle Mevlevîlikle ilgili yazılarında bu yönünden söz ederken babası vasıtasıyla henüz küçük bir çocukken tanıştığı Ahmet Remzi Dede'den aldığı bilgilerden söz ederek ondan da yararlandığını belirtir. Zaman içinde Çelebi, Mevlevîlik dışında Kadirîlik’in kollarından biri olan Eşrefiyye'ye de ilgi duyar. Bu merakla hakkında araştırma yapmak için Bursa'ya giden Asaf Hâlet Çelebi, gerek tanıştığı Numaniye Dergâhı’nın son şeyhi Safiyyüddin Efendi'nin verdiği genişçe bilgiler gerekse Bursa Umumi Kütüphanesi'ndeki araştırmaları sonucunda Eşrefoğlu Divanı adlı çalışmayı 1944 yılında yayımlar. Çelebi'nin Eşrefoğlu Divanı’nın girişine yazdığı elli altı sayfalık inceleme, Türk kültürü ve tasavvuf created_ati hakkında da son derece önemli bilgiler içerir.
Kısaca Eşrefoğlu Rûmi’nin Asaf Hâlet Çelebi’nin dünya görüşü ve sanatçı kişiliğine etkilerinin sebepleri bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır.
Şiirlerindeki bu tutum Asaf Hâlet Çelebi’yi şiire bağlı mistisizmin temsilcilerinden biri yaptığı gibi Mevlâna ve Eşrefoğlu Rûmî gibi tasavvuf büyükleri hakkında yaptığı çalışmalarla da mistik yönünün hangi kaynaklardan beslendiğini onu eleştiren çağdaşlarına kanıtlar. Tekke ve tarikat kültürü, Mevlevî âdap ve erkânına ilgi duyan Asaf Hâlet Çelebi, özellikle Mevlevîlikle ilgili yazılarında bu yönünden söz ederken babası vasıtasıyla henüz küçük bir çocukken tanıştığı Ahmet Remzi Dede'den aldığı bilgilerden söz ederek ondan da yararlandığını belirtir. Zaman içinde Çelebi, Mevlevîlik dışında Kadirîlik’in kollarından biri olan Eşrefiyye'ye de ilgi duyar. Bu merakla hakkında araştırma yapmak için Bursa'ya giden Asaf Hâlet Çelebi, gerek tanıştığı Numaniye Dergâhı’nın son şeyhi Safiyyüddin Efendi'nin verdiği genişçe bilgiler gerekse Bursa Umumi Kütüphanesi'ndeki araştırmaları sonucunda Eşrefoğlu Divanı adlı çalışmayı 1944 yılında yayımlar. Çelebi'nin Eşrefoğlu Divanı’nın girişine yazdığı elli altı sayfalık inceleme, Türk kültürü ve tasavvuf created_ati hakkında da son derece önemli bilgiler içerir.
Kısaca Eşrefoğlu Rûmi’nin Asaf Hâlet Çelebi’nin dünya görüşü ve sanatçı kişiliğine etkilerinin sebepleri bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
#Eşrefoğlu Rûmi
#modern Türk şiiri
#Asaf Hâlet Çelebi.
Tam metne PDF butonu üzerinden ulaşabilirsiniz.